header_gamkor

Sitrusoes makliker gemaak met ‘krokodil’ – Kubota

’n Werktuig waarmee tot vier kratte sitrus in ’n japtrap in boorde gelaai kan word, het meer voordele as net die spoed waarteen dit gedoen word. Dit hou die plukkers gelukkig en verseker ook in die geval van sekere sitruskultivars ’n oes van ’n beter gehalte, sê die ontwerpers.

Toe Landbouweekblad vroeër eksklusief berig het oor die groentekarweier waarmee kool op ’n land in Patensie
geoes word (“Oes van kool 50% vinniger gemaak”, LBW 12 Desember 2014), het die ontwerper en meganiese ingenieur mnr.
Deon Both (36) van heinde en ver navrae gekry.

Van links is die broers mnre. Kevin en Conray van Rooyen en Deon Both.
Van links is die broers mnre. Kevin en Conray
van Rooyen en Deon Both.

Hy moes hom selfs een oggend vroeg uit die vere wikkel vir ’n TV-onderhoud. Intussen het Deon hom aangesluit by Gamkor op Patensie, wat in die verskaffing van landboutoerusting spesialiseer, en saam met die eienaars, mnre. Kevin (52) en Conray (41) van Rooyen, nuwe planne bedink. ’n Vrugtekratlaaier (“fruit bin hauler”) het veral hul belangstelling geprikkel.

Die “krokodil” met vier vol kratte sitrus.
Die “krokodil” met vier vol kratte sitrus.

Gewoonlik word drie trekkers en ses bakwaens per plukspan benodig om ’n sitrusoes uit die boorde te kry. Met dié laaier word
die leë kratte vooraf op sekere punte in die boord neergesit waarin die plukkers die vrugte plaas. Die vol kratte (vier op ’n slag) word dan met één werktuig en één trekker na bepaalde punte in die boord gery voordat die kratte met vurkhysers op vragmotors gelaai en na die pakhuis aangery word.

EENVOUDIGER EN DUURSAMER
Conray sê hoewel soortgelyke werktuie in die Wes-Kaap vervaardig word en veral in die Sondagsriviervallei gewild is, kon hulle nie daarin slaag om die agentskap te kry nie.

Kubota L3540
Kubota L3540

“Dit is toe dat ons besluit het om Deon nader te hark om die ‘krokodil’ te ontwerp. Ons uitgangspunt was dat dit eenvoudiger,
maar ook duursamer as die bestaande modelle moes wees. Die belangrikste verandering was om die werktuig vóór pleks van ágter die trekker te haak.

Dit maak dit makliker vir die trekkerdrywer om te sien waar openinge onder die kratte is waar die vurk ingesteek moet word om die krat met behulp van twee kettings in te trek.

Die voorhaak wanneer die werktuig gekoppel is.
Die voorhaak wanneer die werktuig gekoppel is.
Die werktuig van bo af gesien. Die twee wiele se hoogte kan onafhanklik beheer word. Dit verseker dat die oes maklik uit boorde wat teen ’n helling geleë is, uit- gery kan word en die kratte nie afval nie.
Die werktuig van bo af gesien. Die twee wiele se hoogte kan onafhanklik beheer word. Dit verseker dat die oes maklik uit boorde wat teen ’n helling geleë is, uit- gery kan word en die kratte nie afval nie.

Pleks van dubbelwiele (4) is die krokodil met enkelwiele (2) toegerus, waarvan die bande glystuur- (“skid steer”) bande is. Die as is  ontwerp om ’n gewig van tot 3 ton te dra. Die gewig van vier kratte vol vrugte is egter minder as 2 ton.

Die vervaardigers van die werktuig beoog om die hidrouliese toerusting van die prototipe wat nou op die trekker gemonteer is, na die bakruimte
Die vervaardigers van die werktuig beoog om die hidrouliese toerusting van
die prototipe wat nou op die trekker gemonteer is, na die bakruimte.
te verskuif. Dit sal die koppeling en werking van die ‘krokodil’ vergemaklik.
te verskuif.
Dit sal die koppeling en werking
van die ‘krokodil’ vergemaklik.

Die haak van die “krokodil” is van ’n oog-en-pentipe na ’n dubbele balhaaktipe verander. Dit  verseker dat daar geen spe- ling tussen die trekker en die werktuig is nie. Die spoed van die hidrouliese motor is ook verminder. Dit verseker dat die kratte wat met die
swaardienskettings ingekatrol word, ’n egaliger aksie maak en groter be- skerming aan die  plastiekkratvloere bied. As in ag geneem word dat ’n krat vol vrugte sowat 450 kg weeg, maak dit
sin om nie die plastiekkratte te hardhandig te hanteer nie.

Die unieke haak in die vervoermodus.
Die unieke haak in die vervoermodus.
Die 50 mm-swaardiensketting waarmee die kratte ingehys word. Dit loop oor ’n plastiekglybaan wat gladde werkverrigting verseker.
Die 50 mm-swaardiensketting
waarmee die kratte ingehys word. Dit
loop oor ’n plastiekglybaan wat gladde
werkverrigting verseker.

OLIESELSKADE VERMINDER
Kevin sê die voordeel van die kratlaaier is dat die plukkers nie meer hoef te wag vir die bakwaens wat volgemaak word voor dit met die trekkers weggery word nie. Vrugte wat natgedou is, kan ook in die kratte gelos word totdat dit afgedroog het. In die geval van sekere
sagtesitruskultivars is dit in elk geval wenslik om die vrugte ’n tyd lank in die kratte te hou voor dit uitgery word. Dit help om olieselskade te verminder.

Omdat die krokodil 7 m lank is en die trek- ker met die vier kratte wanneer dit opgelaai is, agteruit moet beweeg om die vrugte af te
laai, word aanbeveel dat die trekkerbestuurder opleiding ontvang.
Die prototipe, wat net meer as ’n maand gelede voltooi is, is reeds verskeie kere in boorde getoets om vas te stel watter verbete- rings nog aangebring kan word voordat hulle dit begin bemark. “Waar die krokodil nou hidroulies van die trekker af beheer word, beoog ons om dit elektries-hidroulies te maak en die toerusting in die voorkas van die kro- kodil in te bou.”

Ander aanpassings is om dit vir houtkrat-te toeganklik te maak en ook smaller om voorsiening vir boorde met ’n rywydte van 4,6 m te maak. Dit word nie aanbeveel om lang afstande met die werktuig af te lê nie. Die ideaal sou wees om sentrale versamelpunte (sement- blaaie) wat nie verder as 500 m van mekaar is, in die boorde aan
te bring, sê Deon.

Die Van Rooyen-broers sê hoewel hulle op die sitrusmark toegespits is, kan die kro- kodil ook in die appel- en groentebedry faangewend word. Hulle beraam dat die krokodil wanneer dit in produksie kom, teen sowat R100 000 bemark sal word.

NAVRAE: Mnr. Conray van Rooyen, sel 082 561 7456; tel. 042 283 0422; e-pos vanrooyenk@telkomsa.net; mnr. Deon Both 072 687 8050.

Gamkor is an appointed Kubota dealer.

This article was produced by Lanbouweekblad – 28 August 2015.

This article also appeared in the Farmers Weekly – 23 Oct 2015.

For more information please contact Smith Power Equipment on 011 284 2000.

Check out our Facebook page. [click here]

Check out our Google + page. [click here]

Check out our Twitter Feed. [click here]

John Deere marketing manager Carel Theron